Türkiye ve AB ülkeleri arasında bisiklet kullanımı farkı
Türkiye ve AB ülkeleri arasında bisiklet kullanımı farkı nedir diye baktığımızda 3 kelimede özetlenen farkı görüyoruz. Üç kelime ile anlatılan fark;
Kullanım – Altyapı – Yönetim
AB’de durum nasıl?
AB ülkelerinde bisiklet bir ulaşım aracı. İşe, okula, markete bisikletle gitmek sıradan bir davranış. Sürücüler bisikletliye saygılı; bisikletli hakları güçlü. Altyapı sürekli, güvenli ve planlı. Ayrıca veri toplanıyor, analiz ediliyor, politika üretiliyor.
Türkiye’de durum nasıl?
Türkiye’de bisiklet daha çok “spor” ya da “hafta sonu aktivitesi” olarak görülüyor. Trafikte bisikletliye yönelik farkındalık düşük. Altyapı parçalı, süreksiz ve çoğu zaman güvensiz. Veri eksik, politika sınırlı, yönetim proje bazlı.
Peki bisikletli yaralanma ve ölüm oranlarında fark ne?
1. Genel eğilim
AB’de bisikletli ölümleri son 10 yılda çok az da olsa düşmüş durumda. 2022’de ölümlerin %57’si şehir içinde, %50’si 65 yaş üstünde. Yaşlı bisikletliler için özel güvenlik politikaları geliştiriliyor.
Türkiye’de ise bisikletli Çarpışmaları ayrı bir kategori olarak bile düzenli raporlanmıyor. Birçok kaza “diğer” kategorisine giriyor. Gerçek tabloyu görmek zor.
AB: Veri var → politika var → iyileşme var
Türkiye: Veri eksik → politika sınırlı → risk yüksek
2. Ölüm oranları
AB’de bisikletli ölümleri, toplam trafik ölümlerinin %8–9’u. Hollanda ve Danimarka gibi ülkelerde bu oran çok daha yüksek çünkü kullanım çok yüksek. Türkiye’de ise bisikletli ölümleri %2–3 gibi görünse de bu oran gerçeği yansıtmıyor. Kayıt eksikliği görünürlüğü düşürüyor.
3. Yaralanmalar
AB’de ciddi yaralanmalar ayrı bir veri kategorisi olarak izleniyor.
Türkiye’de ise hastane ve polis kayıtları entegre değil; veriler tutarsız.
4. Çarpışmaların yeri
AB ülkelerinde bisiklet ölümlerin çoğu şehir içinde meydana geliyor. Bu nedenle kavşak tasarımları, hız sınırları ve bisiklet yolları sürekli güncelleniyor.
Türkiye’de hem şehir içi hem kırsal bölgelerde bisiklet çarpışmalarının oranı yüksek. Ayrıca bisiklet yollarının süreksizliği riski artırıyor.
5. Yaş grupları
AB’de bisiklet ölümlerin yarısı 65 yaş üstü.
Türkiye’de ise en çok etkilenen grup 18–45 yaş arası genç yetişkinler.
Tekerleklerin altındaki sessiz salgın…
Her ay yüzlerce insanı hayattan koparan, binlercesini yaralayan bu tabloyu değiştirmek mümkün.
Veriyle, doğru politikalarla, güvenli altyapıyla ve en önemlisi kültürel dönüşümle.
Bisiklet bir spor değil, bir ulaşım hakkı.
Ve bu hak, güvenli yolları hak ediyor.
